O
Orclever
Back to Journal
Research Article Open AccessOrclever Native

TOPSIS Destekli Maksimum Kapsama Modeli ile Afet Sonrası Toplanma Alanlarının Belirlenmesi

Betül Yıldırım1
1Nuh Naci Yazgan University
Published:December 31, 2023
DOI: 10.56038/oprd.v3i1.289
Vol. 3, No. 1 · pp. 64–77

Abstract

Doğal afetler afet merkezinde ya da merkeze yakın yerlerde pek çok insanı olumsuz etkilemektedir. Ülkemizin özellikle deprem ülkesi olması nedeniyle afet yönetiminin en doğru şekilde yapılması gerekmektedir. İl afet müdürlükleri tarafından belirlenen toplanma alanları da afetten etkilenen halkın geçici olarak toplanabileceği alanlardır. Bu çalışma kapsamında afet sonrasında halkın toplanması için oluşturulmuş toplanma alanlarının belirli bir sistematik ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Kayseri ili Talas ilçesi uygulama alanı olarak seçilmiş ve mevcut toplanma alanlarının belirli kısıtlar altında belirlenmesi ve değerlendirilebilmesi için öncelikle literatürde toplanma alanları seçiminde kullanılan temel kriterler belirlenerek literatürdeki çalışmalar ve uzman görüşü dikkate alınarak AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) yöntemiyle bu kriterler ağırlıklandırılmıştır. Elde edilen ağırlıklar elde mevcut sayısal veri bulunduğu için TOPSIS (İdeal Çözüme Benzerliğe Göre Sıralama Tekniği) yöntemine entegre edilmiş ve bu yöntemle mevcut toplanma alanlarının önem ağırlıkları belirlenmiştir. Daha sonra belirlenen bu ağırlıklar ile birlikte kapsanan nüfusu da maksimize edecek şekilde belirli kısıtlar altında matematiksel model geliştirilmiştir. Bu model karar vericiye eldeki mevcut toplanma alanlarını nasıl kullanması gerektiği konusunda bilgi vermekle birlikte belirli mesafe limiti ile ne kadar nüfusa hizmet edilebileceği ve bunun kaç toplanma alanıyla sağlanabileceği konusunda yardımcı olmaktadır. Bu durum afet sonrası toplanma alanlarının geçici barınma alanlarına dönüştürülmesi noktasında da karar vericiye öncelikli yerleri belirleyebilme noktasında yardımcı olacaktır. Çalışmada, parametre değerlerine bağlı değişen sonuçlar için detaylı analizler sunulmuştur.

Keywords
Afet sonrası toplanma alanlarıAHPTOPSISMaksimum kapsama modeli

References

  1. 1.Zhang, L., Tao, Z., & Wang, G. (2022). Assessment and determination of earthquake casualty gathering area based on building damage state and spatial characteristics analysis. International Journal of Disaster Risk Reduction, 67, 102688. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2021.102688DOI
  2. 2.URL1, https://kayseri.afad.gov.tr/ilimizde-toplanma-ve-barinma-alanlari (Son Erişim: 11.04.2023)Link
  3. 3.Maral, H., Akgün, Y., Çınar, A., & Karaveli, A. (2015). İzmir’deki Afet Sonrasi Toplanma Ve Acil Barinma Alanlari Üzerine Bir Değerlendirme. Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı.
  4. 4.Çelik, H. Z., Aydın, B. S., Partigöç, N. S., & Erdin, H. E. (2018, May). Deprem Riskleri Bağlaminda Toplanma Alanlarinin Güvenlik Kriterleri Temelinde Değerlendirilmesi Bayrakli (İzmir) Örneği. In 2nd International Symposium on Natural Hazards and Disaster Management, Sakarya University Culture and Congress Center, Sakarya-Turkey 04-06 May 2018.
  5. 5.Erdin, H. E., Aydin, M. B. S., Partigöç, N. S., Çelik, H. Z., Palazca, A., & Horoz, Ç. (2021). Kentiçi yol kademelenmesinin afet durumunda toplanma alanlarının erişilebilirliğine etkisi açısından irdelenmesi. Academic Platform-Journal of Engineering and Science, 9(1), 103-111. https://doi.org/10.21541/apjes.478601DOI
  6. 6.Ma, Y., Xu, W., Qin, L., & Zhao, X. (2019). Site selection models in natural disaster shelters: a review. Sustainability, 11(2), 399. https://doi.org/10.3390/su11020399DOI
  7. 7.Pan, A. (2010, December). The applications of maximal covering model in typhoon emergency shelter location problem. In 2010 IEEE international conference on industrial engineering and engineering management (pp. 1727-1731). IEEE. 10.1109/IEEM.2010.5674577DOI
  8. 8.Şahin, Y., & Altın, F. G. (2016). Çadırkent yer seçimi problemi için bir atama modeli: Isparta örneği-an assignment model for shelter site selection problem: a case of Isparta. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 323-336. https://doi.org/10.20875/sb.35069DOI
  9. 9.Şahin, Y., & Hazirci, M. (2019). Geçici İskân Alanlarinin Seçimi İçin Ahp Temelli P-Medyan Modeli: Burdur Örneği. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 7(2), 403-417. https://doi.org/10.21923/jesd.443206DOI
  10. 10.Dalal, J., Mohapatra, P. K., & Mitra, G. C. (2007). Locating cyclone shelters: a case. Disaster Prevention and Management: An International Journal.
  11. 11.Alizadeh, R., Nishi, T., Bagherinejad, J., & Bashiri, M. (2021). Multi-period maximal covering location problem with capacitated facilities and modules for natural disaster relief services. Applied sciences, 11(1), 397. https://doi.org/10.3390/app11010397DOI
  12. 12.Saaty, T. L, (1974). Measuring the fuzziness of sets. Journal of Cybernetics, 4(4), 53-61. https://doi.org/10.1080/01969727408546075DOI
  13. 13.Saaty, T. L. (2008). Decision making with the analytic hierarchy process. International journal of services sciences, 1(1), 83-98. https://doi.org/10.1504/IJSSci.2008.01759DOI
  14. 14.Hwang, C. L., Yoon, K., Hwang, C. L., & Yoon, K. (1981). Methods for multiple attribute decision making. Multiple attribute decision making: methods and applications a state-of-the-art survey, 58-191.
  15. 15.Behzadian, M., Otaghsara, S. K., Yazdani, M., & Ignatius, J. (2012). A state-of the-art survey of TOPSIS applications. Expert Systems with Applications, 39(17), 13051-13069. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2012.05.056DOI
  16. 16.Uygurtürk, H., & Korkmaz, T. (2012). Finansal performansın TOPSIS çok kriterli karar verme yöntemi ile belirlenmesi: Ana metal sanayi işletmeleri üzerine bir uygulama. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(2), 95-115.
  17. 17.Dumanoğlu, S., & Ergül, N. (2010). İMKB’de işlem gören teknoloji şirketlerinin mali performans ölçümü. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (48), 101-111.
  18. 18.URL 2, https://www.afad.gov.tr/turkiye-deprem-tehlike-haritasi (Son Erişim: 09.06.2023)Link
  19. 19.URL 3, https://cbs.kayseri.bel.tr/ (Son Erişim: 10.04.2023)Link
  20. 20.Church, R., & ReVelle, C. (1974, December). The maximal covering location problem. In Papers of the regional science association (Vol. 32, No. 1, pp. 101-118). Berlin/Heidelberg: Springer-Verlag.
Download PDF
Cite This Article
Yıldırım, B. (2023). TOPSIS Destekli Maksimum Kapsama Modeli ile Afet Sonrası Toplanma Alanlarının Belirlenmesi. *Orclever Proceedings of Research and Development*, 3(1), 64-77. https://doi.org/10.56038/oprd.v3i1.289

Bibliographic Info

JournalOrclever Proceedings of Research and Development
Volume3
Issue1
Pages64–77
PublishedDecember 31, 2023
eISSN2980-020X